Truyền và đồng bộ file bằng scp, rsync

Vì sao cần học

Đưa file cấu hình lên server, sao lưu thư mục sang máy khác, đồng bộ bản build: những việc này lặp lại hằng ngày. scp copy nhanh từng file. rsync chỉ gửi phần thay đổi, giữ quyền và owner, xóa file thừa, nên được dùng cho backup và deploy đơn giản.

Mục tiêu

• Copy file hai chiều giữa máy của bạn và server bằng scp với SSH key.
• Đồng bộ thư mục bằng rsync -a, hiểu ý nghĩa dấu / cuối đường dẫn nguồn.
• Dùng --dry-run để xem trước và --delete để xóa file thừa một cách có kiểm soát.

Điều kiện tiên quyết

• Bài SSH key và hardening sshd: key ~/.ssh/kdc_lab trên máy của bạn.

Mental model

scp và rsync đều chạy qua SSH, nên dùng chung xác thực, key và firewall với SSH.

rsync -a (archive) giữ quyền, thời gian sửa, symlink, và owner nếu chạy bằng root. rsync so sánh kích thước và thời gian sửa để bỏ qua file không đổi.

Dấu / cuối nguồn rất quan trọng:

--delete xóa ở đích những file không còn ở nguồn. Sai đường dẫn cùng --delete có thể xóa sạch đích, vì vậy luôn chạy --dry-run trước.

Thực hành (Guided Lab)

1. scp từ máy của bạn lên server

Trên VM, tạo thư mục mà tài khoản quản trị của bạn ghi được:

sudo install -d -o "$USER" -g "$USER" -m 755 /srv/kdc-transfer

Trên máy của bạn:

echo "Gửi từ laptop lúc $(date)" > from-laptop.txt
scp -i ~/.ssh/kdc_lab from-laptop.txt <user>@<ip-của-vm>:/srv/kdc-transfer/
scp -i ~/.ssh/kdc_lab <user>@<ip-của-vm>:/etc/os-release ./vm-os-release.txt

Trong user@host:/đường/dẫn, dấu : phân cách máy từ xa với đường dẫn trên máy đó; đường dẫn không có user@host: là trên máy bạn đang chạy lệnh. scp chỉ copy file, không tự chạy file hay liên kết agent.

Lệnh thứ hai copy theo chiều ngược lại, từ server về máy của bạn.

2. Chuẩn bị nguồn

Trên VM:

mkdir -p /srv/kdc-transfer/site
echo '<h1>Trang chủ</h1>' > /srv/kdc-transfer/site/index.html
echo '<h1>Trang cũ</h1>' > /srv/kdc-transfer/site/old.html
echo 'token=demo' > /srv/kdc-transfer/site/secret.conf
chmod 640 /srv/kdc-transfer/site/secret.conf
ls -l /srv/kdc-transfer/site

3. Đồng bộ lần đầu

sudo dnf install -y rsync
sudo install -d /srv/kdc-mirror/site
sudo rsync -av --dry-run /srv/kdc-transfer/site/ /srv/kdc-mirror/site/
sudo rsync -av /srv/kdc-transfer/site/ /srv/kdc-mirror/site/
ls -l /srv/kdc-mirror/site

--dry-run liệt kê việc sẽ làm mà không thay đổi gì. So sánh quyền của secret.conf ở hai nơi.

4. Thay đổi nguồn rồi đồng bộ lại

echo '<h1>Trang mới</h1>' > /srv/kdc-transfer/site/new.html
rm /srv/kdc-transfer/site/old.html
sudo rsync -av /srv/kdc-transfer/site/ /srv/kdc-mirror/site/
ls /srv/kdc-mirror/site

new.html đã được copy, nhưng old.html vẫn còn ở mirror. Xem trước rồi đồng bộ với --delete:

sudo rsync -av --delete --dry-run /srv/kdc-transfer/site/ /srv/kdc-mirror/site/
sudo rsync -av --delete /srv/kdc-transfer/site/ /srv/kdc-mirror/site/

5. rsync qua SSH (tham khảo)

Từ máy của bạn, cùng cú pháp có thể đồng bộ qua mạng:

rsync -av -e "ssh -i ~/.ssh/kdc_lab" ./my-folder/ <user>@<ip-của-vm>:/srv/kdc-transfer/my-folder/

Tự kiểm tra (Verification)

ls -l /srv/kdc-transfer /srv/kdc-mirror/site

Chọn server và bấm Kiểm tra kết quả.

Lỗi thường gặp

• Thiếu dấu / cuối nguồn: dữ liệu nằm ở /srv/kdc-mirror/site/site/.
• scp báo Permission denied khi ghi: tài khoản đích không có quyền ghi thư mục, không phải lỗi SSH.
• rsync không giữ owner khi không chạy bằng root ở đích.

Ghi chú production

• rsync là backup "một bản": file bị xóa nhầm ở nguồn sẽ bị xóa ở đích sau lần đồng bộ --delete tiếp theo. Backup thật cần nhiều phiên bản (snapshot, --link-dest, hoặc công cụ backup chuyên dụng).
• scp hiện dùng giao thức SFTP bên dưới. Với nhiều file hoặc file lớn, rsync hiệu quả hơn vì chỉ gửi phần thay đổi và tiếp tục được khi bị ngắt.

Dọn dẹp

sudo rm -rf /srv/kdc-transfer /srv/kdc-mirror

Tài liệu chính thức

• rsync(1) · scp(1) — OpenSSH
• RHCSA EX200 exam objectives